Sa sapot ng higanteng Facebook, may magagawa ba tayo?

Editorial

Ang Facebook ang pinaka-popular na social media platform sa mga gumagamit ng internet sa Pilipinas ayon sa isang survey ng Pulse Asia noong Setyembre 2021.

Sa isinagawang face-to-face interviews sa 2,400 respondents sa buong bansa ay lumitaw na 63% ng matatandang Pilipino ay gumagamit ng internet, mahigit kalahati dito ay nagsabing nagla-log on sila higit isa sa isang araw.

Halos lahat ng gumagamit ng internet (99%) ay nag-oonline upang tingnan ang kanilang social media accounts sa Facebook at You Tube bilang pinaka-popular na social media platforms sa bansa.

Sa apat na sunod-sunod na taon mula noong 2015 ay nangunguna ang Pilipinas sa buong mundo sa kung ilang oras gumagamit ang tao ng social media, base sa isang report na inilathala noong Enero 2020 ng We are Social, isang advertising company at social media management platform company.

Sa taong iyon ay ipinapakita na may 73 milyon ang aktibong gumagamit ng social media na kung titingnan sa konteksto ay nakamamangha dahil sa populasyon na 109 milyon noong taong 2020. Napakalaking 98 porsiyento ang gumagamit ng smartphones upang ma-access ang social media networks na ang pigurang ito ay mas mataas sa bilang ng ilang lubhang mauunlad na mga bansa gaya ng Japan at South Korea.

Facebook ang pinakamalawak na ginagamit na platform na may 96 porsiyento na mas mataas pa sa U.S., sumunod ang You Tube na 95 porsiyento, Facebook Messenger na 89 porsiyento, Instagram 64 porsiyento at Twitter na 56 porsiyento. Sa ngayon ay nasa 91 milyong Pilipino na ang gumagamit ng Facebook.

Isa sa nangungunang dahilan kung bakit ang Facebook ay nananatiling uso at kinahihiligan o isang regular na kalakal sa Pilipinas ay dahil madali itong magamit ng mga netizen kahit pa ng mga nasa pinakamababang estado ng sosyoekonomiko.

Ang edad ay isa pang mahalagang bagay kung bakit popular ang Facebook kung saan karamihan sa gumagamit nito ay18 hanggang 24 taong gulang, kung saan ang edad na ito ay karaniwang masisigla at palakaibigan na pinakamahusay na puhunan ng Facebook. Ang social media ay maaari ding isang paraan upang ipakalat ang mga panlipunang kampanya at maging ang aktibismo.

Maliban sa pagiging palakaibigan, ang mga Pilipino ay maaari din na maging prangka na grupo at ang Facebook ay isang malaking lagusan upang isagawa ang pag-uugaling ito. Kung titingnan mabuti, sikat ang Facebook sa Pilipinas dahil sa kaalwanan nito sa masa at abilidad nito na umayon sa kultura ng isang lipunan.

Maraming ahensiya ng gobyerno at mga kilalang tao, maging mga pribadong kompanya ay may social media accounts upang ipakalat ang impormasyon at pag-usapan ito kasama ang kanilang mga ‘followers’.

Daluyan din ito ng komunikasiyon ng mga grupong may adbokasya maging ng mga palaaway na puwersa upang ipahayag ang kanilang layunin at itatag ang isang mas malawak na tagapakinig.

Ginagamit din ito ng Moro National Liberation Front at ng Communist Party of the Philippines upang ilathala ang ilang materyales sa kampanya at iba pang kaugnay na nilalaman sa kanilang Facebook accounts. Maraming politikal na pakikisalamuha ng mga Pilipino ay nangyayari din sa social space ng Facebook.

Natuklasan na ang pagtangkilik sa mga kilalang tao at mga institusyon ay nauugnay sa mas mataas na antas ng interes na politikal at pakikisalamuha at ang paggamit ng Facebook bilang pinagmumulan ng politikal na impormasyon ay positibong konektado sa palagiang talakayan sa politika.

Subalit nagging ‘armas’ na ang social media ng iba dahil sa pagsasagawa ng malakihang pagpapakalat ng maling impormasyon at mga mapanirang kampanya para sa pulitikal na plano.

Natuklasan na ang ‘produksiyon ng maling impormasyon ay isang negosyong propesyunal: herarkiyal sa organisasyon nito, estratehiko sa pananaw at kagalingan nito, at mapagsamantala sa moralidad at etika nito’. May sistema na raw na hindi lamang ginawang normal ang mapanlinlang na politika, kundi ginawa pa itong pagkakaperahan lalo na para sa mga nasa itaas.

Sa kainitan ng kampanya at sa nalalapit na araw ng sintensiya ng balota sa Mayo 9 kung saan may klarong mananalo na kung pagbabasehan ang mga election survey ay muling makikialam ang Facebook upang linisin ang network nito sa pagbabawal sa mga pages at accounts dahil sa paglabag diumano sa kanilang mga polisiya. Karamihan ng binigyan ng ‘restriksiyon’ ay mga pro-Marcos at Duterte na FB users – na nataon pa sa kritikal na panahon ng halalan.

Ang Rappler at Vera Files ang kaakibat ng Facebook sa fact checking na kilalang mga anti-Marcos at anti-Duterte na may hayag na kinikilingang kulay.

Hindi masama na linisin ng Facebook ang kaniyang bahay, ang masama ay tila hindi yata patas ang paglilinis. Nakatutok lang ito sa itinuturong lilinisin ng kaniyang itinalagang diumano’y tagasuri ng impormasyon.